!
[[Pasted image 20241201133427.webp]]
Wprowadzenie
Komunikacja to fundamentalny proces wymiany informacji między ludźmi, który można podzielić na dwa główne typy: werbalną i niewerbalną. Człowiek spędza około 70% swojego aktywnego czasu na komunikowaniu się.
I. Komunikacja Werbalna
1. Formy komunikacji werbalnej:
a) Komunikacja ustna
- Bezpośrednia rozmowa
- Charakteryzuje się natychmiastowym sprzężeniem zwrotnym
- Najbardziej podatna na zniekształcenia
b) Komunikacja pisemna
- Listy, notatki, SMS-y, e-maile
- Nie wymaga natychmiastowej reakcji
- Trwalsza forma przekazu
2. Składniki przekazu wokalnego:
- Wysokość dźwięku (wskazuje na stan emocjonalny)
- Barwa głosu (cecha indywidualna)
- Artykulacja (sposób wymawiania)
- Tempo mówienia
- Siła głosu
- Rytm i akcentowanie
3. Aktywne słuchanie
Definicja: Świadomy proces odbioru komunikatu połączony ze zrozumieniem i interpretacją.
Elementy aktywnego słuchania:
- Parafrazowanie ("Jeśli dobrze zrozumiałem...")
- Klaryfikacja (prośba o wyjaśnienie)
- Zadawanie pytań otwartych i zamkniętych
- Odzwierciedlanie uczuć rozmówcy
- Potakiwanie i zachęcanie do kontynuacji
- Dzielenie się własnymi odczuciami
II. Komunikacja Niewerbalna
1. Definicja
Zespół niewerbalnych komunikatów nadawanych i odbieranych jednocześnie przez różne kanały.
2. Główne elementy:
a) Kinezjetyka (mowa ciała):
- Wyraz twarzy
- Gestykulacja
- Postawa ciała
- Kontakt wzrokowy
b) Proksemika:
- Wykorzystanie przestrzeni w komunikacji
- Dystans interpersonalny
c) Chronemika:
- Wykorzystanie czasu jako środka komunikacji
- Punktualność
- Czas trwania interakcji
3. Mimika twarzy - interpretacja:
- Zaciśnięte usta: złość, koncentracja
- Otwarte szeroko oczy: strach, zdziwienie
- Uniesione brwi: niedowierzanie, zainteresowanie
- Zmarszczone czoło: zmartwienie, złość
4. Różnice kulturowe
- Te same gesty mogą mieć różne znaczenie w różnych kulturach
- Przykład: kiwanie głową w większości krajów oznacza "tak", w Bułgarii - "nie"
III. Model Czterech Uszu Schulza von Thuna
1. Płaszczyzny odbioru komunikatu:
a) Ucho apelowe
- Nastawione na potrzeby i prośby
- Szuka rozwiązań
b) Ucho terapeutyczne
- Koncentruje się na emocjach
- Analizuje stan psychiczny rozmówcy
c) Ucho drażliwe
- Odbiera komunikaty jako pretensje
- Szuka ukrytych znaczeń
d) Ucho rzeczowe
- Koncentruje się na faktach
- Odbiera komunikat dosłownie
Podsumowanie
Skuteczna komunikacja wymaga świadomości zarówno werbalnych, jak i niewerbalnych aspektów przekazu oraz umiejętności aktywnego słuchania. Należy pamiętać, że:
- Powiedziane nie znaczy usłyszane
- Usłyszane nie znaczy zrozumiane
- Zrozumiane nie znaczy zaakceptowane